Trái đấtlà hành tinh thứ ba tính từ Mặt trời, đồng thời cũng là hành tinh lớn nhất trong các hành tinhđất đá của hệ Mặt trời xét về bán kính, khối lượng và mật độ vật chất...


* Nhân dịp đầu xuân, cháu muốn GS giới thiệu tóm tắt cho chúng cháu những hiểu biết cơ bản nhất về Trái đất, Mặt trời và Mặt trăng?

Bạn Vi Thị Minh (Chi Lăng, Lạng Sơn)

Trái đấtlà hành tinh thứ ba tính từ Mặt trời, đồng thời cũng là hành tinh lớn nhất trong các hành tinhđất đá của hệ Mặt trời xét về bán kính, khối lượng và mật độ vật chất.

Bạn đang xem: Hiểu biết cơ bản nhất về trái đất, mặt trời và mặt trăng

Trái đất hình thành cách đây 4,55 tỷ năm. Sự sống xuất hiện cách đây khoảng 3,5 tỷ năm và có thể tồn tại khoảng 1,5 tỷ năm nữa (sau đó kích thước Mặt trời tăng lên và làm tiêu diệt mọi sự sống).

Trái đất có hình cầu hơi bẹt về hai cực (đường kính xích đạo lớn hơn 43 km so với đường kính đo theo hai cực). Khối lượng Trái đất là 5,9722 x 1024kg.

Mặt trời làngôi saoở trung tâm
Hệ Mặt trời, chiếm khoảng 99,86%khối lượngcủa Hệ Mặt trời. Mặt trời hình thành cách đây 4,57 tỷ năm. Mỗi giây có hơn 4 triệu tấn vật chất trong lõi của Mặt trời được chuyển thành năng lượng dưới dạng ánh sáng hỗ trợ cho hầu hết sự sống trên Trái đất thông qua quá trình quang hợp và điều tiết khí hậu thời tiết trên Trái đất.

Thành phần của Mặt trời gồm Hydro (74% khối lượng), Heli (24% khối lượng) và một lượng nhỏ các nguyên tố khác. Mặt trời có đường kính khoảng 1,392 x 106km, có diện tích khoảng 6,0877 x 106 km2, với thể tích 1,4122 x 1018 km3 và với khối lượng khoảng 1,9891 x 1030 kg.


Đa phần các thiên thể quay quanh Mặt trời, và khối lượng tập trung chủ yếu vào 8 hành tinh có quỹ đạo gần tròn và mặt phẳng quỹ đạo gần trùng khít với nhau gọi là mặt phẳng hoàng đạo. Bốn hành tinh nhỏ vòng trong gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất và Sao Hỏa - người ta cũng còn gọi chúng là các hành tinh đá do chúng có thành phần chủ yếu từ đá và kim loại.

Mặt trăng làvệ tinh tự nhiênduy nhất của
Trái đấtvà là vệ tinh tự nhiênlớn thứ nămtrong
Hệ Mặt trời. Khoảng cách trung bình tính từ tâm Trái đất đến Mặt trăng là 384.403km, lớn khoảng 30 lần đường kính Trái đất.

Đường kính xích đạo của Mặt trăng là 3.476,2km, tức là hơn một phần tư đường kính Trái đất. Diện tích Mặt trăng là 3,793 x 107 km2. Khối lượng Mặt trăng là 7,347673 x 1022kg, khoảng bằng 2% khối lượng Trái đất vàlực hấp dẫntại bề mặt Mặt trăng bằng 17% lực hấp dẫn trên bề mặt Trái đất.

Mặt trăng quay một vòng quanh Trái đất vớichu kỳ quỹ đạo27,321661 ngày, và các biến đổi định kỳ trong hình học của hệ Trái đất - Mặt trăng - Mặt trờilà nguyên nhân gây ra cácpha Mặt trăng, lặp lại sau mỗichu kỳ giao hội29,53 ngày.

Mặt trăng có chu kỳ quay quanh quỹ đạo là 2,413402 km với tốc độ 1,022 km/giây. Mặt trăng nằm trên quỹ đạoquay đồng bộ, có nghĩa là nó hầu như giữ nguyên một mặt hướng về Trái đất ở tất cả mọi thời điểm.

(Dân trí) - Bằng mắt thường, chúng ta nhìn lên bầu trời đêm chỉ thấy một mặt trăng, nhưng thực ra có bao nhiêu mặt trăng đã từng quay quanh Trái Đất?


Theo nhà thiên văn học Gabor Horvath ở Trường đại học Eotvos Lorand, Hungary, Mặt Trăng được coi là vệ tinh tự nhiên và vĩnh cửu duy nhất của Trái Đất. Nhưng nó không phải là vật thể duy nhất bị kéo vào quỹ đạo Trái Đất. Trái Đất là vật chủ của nhiều vật thể và nhiều đám mây bụi ở gần cũng bị trọng lực của Trái Đất hút. Về mặt kỹ thuật, những vệ tinh tạm thời này cũng có thể được coi là những mặt trăng nhỏ, bán vệ tinh hoặc mặt trăng ma.

Như vậy câu hỏi "Trái Đất có bao nhiêu mặt trăng?" đã trở nên phức tạp hơn chúng ta nghĩ. Con số này thay đổi theo thời gian, từ 0 đến 1, đến nhiều.

Trở lại những ngày sơ khai của Trái Đất cách đây khoảng 4,5 tỷ năm, hành tinh của chúng ta không hề có mặt trăng nào. Sau đó, cách đây khoảng 4,4 tỷ năm, một tiền hành tinh cỡ bằng sao Hỏa được gọi là Theia đã đâm vào Trái Đất. Những mảnh vỡ lớn của vỏ Trái Đất bắn vào vũ trụ và có thể chỉ khoảng vài giờ sau chúng tụ lại với nhau hình thành nên Mặt Trăng.

Những "mặt trăng" khác có bề ngang chỉ vài chục cm thì tồn tại ngắn ngủi, chúng bị lực hút của Trái Đất kéo về trong thời gian ngắn rồi sau đó lại biến mất vào vũ trụ. Năm 2006, tiểu hành tinh 2006 RH120 có bề ngang khoảng 6 mét, trở thành vệ tinh của Trái Đất trong 18 tháng và nó là tiểu hành tinh đầu tiên chúng ta quan sát thấy quay quanh Trái Đất lâu như vậy. Tháng 3/2020, tảng đá vũ trụ 2020 CD3 có kích thước chiều rộng khoảng 3,5 mét đã rời khỏi quỹ đạo Trái Đất sau 3 năm làm mặt trăng nhỏ thứ hai của chúng ta. Trong năm 2020, các nhà khoa học cũng phát hiện ra SO 2020, một mặt trăng nhỏ sau đó quay về vũ trụ vào đầu năm 2021. Nhưng cuối cùng hóa ra SO2020 không phải là một mặt trăng tự nhiên mà là mảnh vỡ của một tên lửa đẩy chúng ta phóng đi từ những năm 1960.

Có một lần vào năm 2015, trong vòng 13 giờ đồng hồ, các nhà khoa học tưởng rằng họ đã tìm thấy một mặt trăng mới tạm thời quay quanh Trái Đất, nhưng rất nhanh sau đó họ nhận ra là đã nhầm. Vật thể đó chỉ là kính viễn vọng Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu.

Ngoài những mặt trăng đến và đi khỏi quỹ đạo Trái Đất còn có những vật thể vũ trụ mà NASA gọi là bán vệ tinh, ví dụ như tiểu hành tinh 3753 Cruithne. Những tảng đá vũ trụ này quay quanh Mặt Trời rất giống với Trái Đất đến mức chúng đi cùng với Trái Đất trong suốt hành trình 365 ngày. Bán mặt trăng Kamo"oalewa chủ yếu chịu ảnh hưởng của trọng lực Mặt Trời nhưng lại quay quanh Trái Đất.

Một số vật thể vũ trụ như là tiểu hành tinh 2010 TK7 chẳng hạn, được gọi là mặt trăng vì chúng bị hấp dẫn bởi trọng lực riêng của hệ thống Mặt Trời - Trái Đất hoặc Trái Đất - Mặt Trăng. Lực hấp dẫn của hai chủ thể lớn này tạo ra những vùng lực hướng tâm, được gọi là các điểm Lagrange, giữ các vật thể nhỏ hơn ở các điểm có lực hấp dẫn ổn định trong không gian. Hai điểm Lagrange L4 và L5 tạo thành một tam giác đều với Trái Đất. Các vật thể rơi vào hai điểm Lagrange này được gọi là các Trojan và ở vị trí thẳng hàng với Trái Đất và đi vào quỹ đạo Trái Đất trong khi quay quanh Mặt Trời.

Cùng với sự hình thành Mặt Trăng và sự ổn định của quỹ đạo Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, các điểm L4 và L5 cũng sinh ra và bắt đầu hút các hạt bụi liên hành tinh. Một số nhà thiên văn học gọi những đám mây hạt này là mặt trăng ma. Chúng còn được gọi là những đám mây Kordylewski theo tên nhà thiên văn học người Ba Lan là người đầu tiên báo cáo về những đám mây này vào những năm 1960. Ban đầu, nhiều nhà khoa học không tin, nhưng sau đó các nghiên cứu của nhiều nhà thiên văn học khác đã khẳng định rằng các đám mây bụi đang tích tụ tại các điểm Lagrange này.

Xem thêm: 4-1-2-1-2 Kim Cương Hẹp ) & Cách Khai Thác Hiệu Quả, Sơ Đồ Ban Bật Đẹp Mắt 4

Tuy vậy, những mặt trăng ma này không bao giờ tạo thành một mặt trăng ở thể rắn, bởi vì bụi không thể kết tụ hay kết dính với nhau. Và mặc dù các điểm Lagrange không hề thay đổi, vật chất trong các điểm này này lại chuyển động, liên tục ra vào các đám mây bụi đó.